Dlaczego mleko mamy jest najlepsze dla dziecka?

Unikalne komponenty w idealnych proporcjach i zmiany w składzie w zależności od długości trwania laktacji (a nawet pojedynczego karmienia) czy pory karmienia czynią mleko matki pokarmem idealnym dla niemowlęcia. Pokarm kobiecy nieprzerwanie stanowi dla naukowców fascynujący obiekt badań. Badacze wciąż analizują jego skład i dokonują w tej dziedzinie nowych odkryć dotyczących właściwości oraz składników. Co sprawia, że mleko mamy jest tak wyjątkowe?

mleko mamy

Najlepszy sposób karmienia niemowlęcia

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca wyłączne karmienie piersią przez 6 pierwszych miesięcy życia niemowlęcia i kontynuację karmienia piersią do ok. 2. roku życia lub dłużej, przy jednoczesnym rozszerzeniu diety dziecka. Mleko matki całkowicie pokrywa zapotrzebowanie energetyczne dzieci do 6. miesiąca życia oraz dostarcza wszystkich niezbędnych do prawidłowego rozwoju składników odżywczych. Z badań wynika także, że karmienie pokarmem naturalnym wspomaga rozwój procesów poznawczych niemowląt.

Niepowtarzalny skład mleka mamy

Mleko matki zawiera wszystkie składniki odżywcze niezbędne do prawidłowego rozwoju dziecka w odpowiednich ilościach i proporcjach: 

- węglowodany, białka i tłuszcze, w tym wielonienasycone kwasy tłuszczowe, 

- pierwiastki śladowe i składniki mineralne,

- witaminy (poza witaminą D i K, które należy suplementować w porozumieniu z lekarzem). 

Dla rozwoju mózgu, który przebiega najintensywniej w pierwszych latach życia dziecka, kluczowe znaczenie mają wielonienasycone długołańcuchowe kwasy tłuszczowe, przede wszystkim kwas dokozaheksaenowy (DHA) i arachidonowy (AA). Kwasy te są elementami błon komórkowych, ich szczególnie wysoki poziom stwierdza się w błonach komórek nerwowych. 

Pokarm kobiecy jest również najlepszy dla niedojrzałego układu odpornościowego niemowlęcia. Posiada właściwości antybakteryjne, stanowi skuteczną ochronę przed zakażeniem, a także wspiera rozwój specyficznych mechanizmów odporności, między innymi dzięki zawartości immunoglobuliny IgA (inaczej nazywanej przeciwciałem). Zawiera niepowtarzalne związki immunologiczne i przeciwciała indywidualnie dopasowane do każdego dziecka. W mleku matki zawarte są także oligosacharydy, czyli prebiotyki, które mają działanie przeciwinfekcyjne i stymulują wzrost pożytecznych bakterii w przewodzie pokarmowym dziecka, dzięki czemu wpływają na jego prawidłowy rozwój i wzmacniają układ odpornościowy. Ponadto mleko matki zawiera wodę, która pełni funkcję rozpuszczalnika wszystkich składników pokarmu oraz nawadnia organizm, łatwo przyswajalne białka, cukry, w tym laktozę (czyli cukier mleczny), mikro- i makroelementy, takie jak wapń czy żelazo, oraz czynniki wzrostowe. 

Pokarm, który zmienia się wraz z rozwojem dziecka

Poza wyjątkowym składem, kolejną wyjątkową cechą mleka matki jest umiejętność zmiany jego składu wraz z kolejnymi fazami rozwoju organizmu dziecka. Pokarmem, który noworodek otrzymuje w pierwszej kolejności (w trakcie 2-3 pierwszych dni po porodzie), jest tzw. siara. Zawiera ona szczególnie duże ilości białka oraz przeciwciał. Ze względu na niewielkie rozmiary żołądka dziecka jest ona także niezwykle treściwa. 

Między 3. a 14. dniem po porodzie organizm matki wytwarza mleko przejściowe, które zawiera mniej białka oraz przeciwciał, ale jest bogatsze o laktozę, tłuszcz i wapń. Po upływie 14 dni pokarm matki ma ustabilizowany skład, który jednak pod wpływem różnych czynników ulega ciągłym zmianom, by jak najlepiej odpowiadać bieżącym potrzebom dziecka. Mleko matki zmienia się także w zależności od fazy karmienia – na początku jest wodniste, by napoić niemowlę, a pod koniec karmienia bogate w tłuszcz, aby zaspokoić jego apetyt. Kobiecy pokarm reaguje także na czynniki, takie jak pory roku – na przykład w czasie upałów jest o wiele bardziej wodnisty, by jak najlepiej ugasić pragnienie dziecka. 

Czy wiesz, że…

Mamy chłopców produkują inne mleko niż mamy dziewczynek

Chłopcy zaraz po urodzeniu rosną szybciej niż dziewczynki, więc ich zapotrzebowanie na energię jest wyższe. W bogatych społecznościach chłopcy, aby zaspokoić potrzeby energetyczne, wypijają więcej mleka niż dziewczynki. Gruczoły mleczne kobiety dopasowują więc ilość wytwarzanego pokarmu do potrzeb dziecka. 

Mleko matki jest nośnikiem informacji dla dziecka

Mleko matki jest słodkie i zawiera ok. 40 różnych substancji zapachowych. To właśnie po zapachu niemowlęta odróżniają mleko mamy od mleka innej kobiety. Karmienia piersią pozwala dziecku zapoznać się również z zapachem pokarmów spożywanych przez mamę. Ma to wpływ na akceptację niektórych smaków w późniejszym wieku. 

Ilość mleka nie zależy od rozmiaru biustu

Wielkość piersi przed zajściem w ciążę nie decyduje o zdolności do wytwarzania mleka. Bez względu na wielkość, tkanka piersi znacznie się zmienia, by wystąpiła laktacja. Zmiany te są spowodowane hormonami i rozpoczynają się tuż po zapłodnieniu: ukrwienie piersi jest większe, a zmiany tkanki gruczołowej zwiększają wielkość piersi w różnych okresach ciąży. Mniej więcej w połowie ciąży, organizm zaczyna produkować płyn zbliżony do mleka. Przed narodzinami trudno jest przewidzieć, jak duże będą piersi w okresie karmienia. Zmiany w objętości najłatwiej można zaobserwować po około miesiącu karmienia. 

Odkrycia w mleku mamy inspirują 

Badania nad mlekiem matki pozwalają na doskonalenie mlek modyfikowanych. Dla dzieci, które z różnych przyczyn nie mogą być karmione piersią, dostępne są mleka modyfikowane z kompozycją składników inspirowaną unikalnym składem mleka matki. Takie mleka zawierają m.in. kwas alfa-linolenowy z grupy omega-3, ważny dla rozwoju mózgu i tkanek nerwowych dziecka, i witaminy A, C oraz D, dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Wybór mleka modyfikowanego należy zawsze konsultować z lekarzem. 

Ważne informacje: Karmienie piersią jest najwłaściwszym i najtańszym sposobem żywienia niemowląt. Mleko matki zawiera wszystkie składniki odżywcze niezbędne do prawidłowego rozwoju dziecka oraz chroni je przed chorobami i infekcjami. Karmienie piersią daje najlepsze efekty, gdy matka prawidłowo odżywia się w ciąży i w czasie laktacji oraz gdy nie ma miejsca nieuzasadnione dokarmianie dziecka. Przed podjęciem decyzji o zmianie sposobu karmienia matka powinna zasięgnąć porady lekarza.

Komentarze (0)

Pozostaw pole puste, aby dodać komentarz jako anonim.

Opcjonalnie

Wpisz wynik równania, aby dodać komentarz