Gorączka u dzieci. Jak sobie z nią radzić przy przeziębieniu i grypie u dzieci

U dzieci, szczególnie tych najmłodszych, gorączka pojawia się dość często. Mimo tego, że gorączka jako objaw występuje powszechnie, zarówno rodzice, jak i lekarze popełniają błędy w interpretacji wyników pomiaru temperatury, w dawkowaniu leków oraz w stosowaniu niefarmakologicznych metod ochładzania ciała. Jak prawidłowo postępować z gorączką przy przeziębieniu i grypie u dzieci.

Jak prawidłowo mierzyć i interpretować temperaturę

Istnieje kilka metod pomiaru temperatury, a do często stosowanych należy pomiar w jamie ustnej oraz w dole pachowym (u starszych dzieci chętnych do współpracy). U młodszych dzieci mierzy się temperaturę w uchu zewnętrznym lub w odbytnicy. Choć na wyniki ostatniej z metod nie wpływa temperatura otoczenia, tak jak na pozostałe sposoby pomiaru, metoda ta może powodować u dziecka dyskomfort. Optymalna technika pomiaru temperatury powinna więc być bezinwazyjna, szybka i jak najbardziej precyzyjna. Dostępne obecnie termometry elektroniczne (np. na podczerwień) umożliwiają dość dokładny pomiar ciepłoty ciała. Śledząc zmiany w temperaturze u dziecka, należy zawsze dokonywać pomiarów w tym samym miejscu. W zależności od obszaru ciało wykazuje różną ciepłotę.

Temperatura wewnętrzna ciała waha się w granicach od 37° do 38°C. Przyjmuje się, że gorączka u dziecka to wartość przynajmniej 38,3°C przy pomiarze w odbytnicy, 37,8°C w jamie ustnej oraz 37,2°C w dole pachowym. Ogólna definicja podaje, że niezależnie od miejsca pomiaru, gorączkę stwierdza się wtedy, kiedy temperatura przekroczy 38°C. Wysoka gorączka to ciepłota ciała zawierająca się w granicach 39,1-40,4°C, a bardzo wysoka – przynajmniej 40,5°C. Niepokojąca dla rodziców bywa szczególnie gwałtownie narastająca temperatura.

Kiedy podać leki przeciwgorączkowe?

Wielu rodziców już przy umiarkowanej gorączce, czyli 37-38,5°C jedzie z dzieckiem do lekarza lub zabiera je do szpitala. Często podaje również wtedy leki przeciwgorączkowe. Przy przeziębieniu u dzieci z łagodną lub umiarkowaną gorączką natychmiastowe leczenie farmakologiczne nie jest jednak konieczne. Rodzice podają leki obniżające temperaturę już w chwili rozpoznania gorączki, nie konsultując tego ze specjalistą. Do podstawowych leków przeciwgorączkowych stosowanych u dzieci należy paracetamol i ibuprofen. Przed podaniem tych leków należy jednak zasięgnąć opinii lekarza, czy dziecko rzeczywiście potrzebuje środka przeciwgorączkowego i jeśli tak, to w jakiej dawce należy go zastosować. Choć wśród społeczeństwa wiedza na temat leków przeciwbólowych jest rozpowszechniona, rodzice często popełniają błędy w dawkowaniu środków obniżających ciepłotę ciała. Dzieci dostają niejednokrotnie dawki źle odmierzone, czasami ze zbyt dużą częstotliwością.

Czy paracetamol i ibuprofen są zawsze bezpieczne?

Paracetamol należy do najczęściej stosowanych u dzieci leków o działaniu przeciwgorączkowym. Można podawać go pacjentom z chorobą wrzodową dwunastnicy i żołądka, astmą oskrzelową i nadciśnieniem tętniczym. Uznaje się go za środek bezpieczny, jednak należy ściśle przestrzegać dawkowania. Przy zbyt dużych dawkach lek prowadzi do niewydolności wątroby lub niewydolności wielonarządowej, a w skrajnych przypadkach nawet do śmierci. Przed podaniem leku należy więc zasięgnąć porady lekarza, co do podawanej ilości.

Spośród leków przeciwgorączkowych dostępnych bez recepty ibuprofen wykazuje najmniejszą toksyczność dla wątroby. Substancja dobrze wchłania się z układu pokarmowego, dość szybko zaczyna działać i nie gromadzi się w komórkach ciała. Po 24h od przyjęcia ostatniej dawki substancja jest całkowicie usuwana z organizmu. Ibuprofen jak każdy lek należy jednak podawać dzieciom tylko według zaleceń lekarza lub farmaceuty, nie przekraczając dawek dobowych.

W terapii przeciwgorączkowej lekarze zalecają czasami stosowanie naprzemiennie dwóch substancji, czyli paracetamolu i ibuprofenu, ze względu na różny czas ich działania.

Jak bez leków obniżyć gorączkę?

Zewnętrzne ochładzanie ciała gorączkującego dziecka obniża jedynie temperaturę obwodową, ale temperatura wewnętrza nadal pozostaje wysoka. Przy ciepłocie ciała powyżej 39°C, kiedy dziecko dostało już środek przeciwgorączkowy, warto włączyć do leczenia również metody fizyczne, czyli np. chłodne okłady na czoło lub stopy. Nie można jednak doprowadzić do gwałtownego spadku temperatury, bo dziecko zacznie odczuwać większy dyskomfort (pojawią się dreszcze, wzrośnie zużycie tlenu i ciśnienie tętnicze). Schładzanie ciała powinno zastosować się dopiero po 30 minutach po podaniu leków przeciwgorączkowych, a nie przed ich aplikacją.

Czy przy gorączce potrzebny jest antybiotyk?

Większość infekcji z gorączką występujących u dzieci ma charakter wirusowy. Antybiotykoterapia okazuje się więc zbędna i nieskuteczna w leczeniu przeziębienia czy grypy u dzieci. Jak się jednak okazuje, wielu lekarzy pod naciskiem rodziców przepisuje antybiotyki na wirusowe infekcje górnych dróg oddechowych. Kiedy u dziecka pojawia się gorączka związana z przeziębieniem czy grypą, żaden antybiotyk nie wpłynie na jej obniżenie. Nieskuteczna w tym przypadku antybiotykoterapia może jedynie skutkować negatywnymi objawami ubocznymi (np. rozwojem lekooporności bakterii) i generuje niepotrzebne koszty. Przeziębienie ustępuje samoistnie, kiedy organizm zwalczy atakujące go wirusy. Podczas choroby można podawać dziecku suplementy diety wzmacniające funkcje obronne organizmu. Informacje o tym, jak postępować przy przeziębieniu znajdują się na stronie https://www.pelavo.pl/przeziebienie-u-dziecka.html.

Przed podaniem dziecku środka przeciwgorączkowego trzeba je uważnie obserwować i regularnie kontrolować jego ciepłotę ciała. Dopiero temperaturę powyżej 39°C uznaje się za wysoką i wtedy sugeruje się zastosowanie leku obniżającego gorączkę.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Źródła:

  • Gorączka u dzieci: codzienna praktyka a zalecenia, z uwzględnieniem postępowania w sytuacjach nagłych i szczególnych [w:] Standardy Medyczne Pediatria, maj-czerwiec, 2015 r.
  • Paracetamol – czy zawsze bezpieczny? Omówienie problemu na podstawie opisu przypadku [w:] Standardy Medyczne Pediatria, marzec-kwiecień 2015 r.
Komentarze (0)

Pozostaw pole puste, aby dodać komentarz jako anonim.

Opcjonalnie

Wpisz wynik równania, aby dodać komentarz